Wel of gin dilemma

Kóns heurn ik iemand ’n betoog hollen aover ’t karakter en de prestaties van de Achterhoeker. Wiej maakt hier de mooiste dinge maor, gin mense weet dat, umda’w ‘t neet van de daken schreeuwt, Westerlingen könt dat baeter, heurn ik ‘m zeggen. Volgens de man dén an ‘t woord was mot wiej ons rap gaon anpassen um neet achterop te raken. Bedoeld wodden in economisch opzicht. Ik bun door ‘n tiedje aover an ’t prakkezeern ewes. Ik roeke ’n zweempje van verraod an de volksaard; polonaise loopm achter financieel-economisch belang baoven alles!

In ‘t Oosten van ‘t land bu’w greuts op alle tradities dee’w kent, inclusief de lokale feesterieje dee door bieheurt. Wiej argert ons kapot as van butenaf commentaar eleverd wodt op ons paosvuur en ons carbidschieten; olde gebruken dee-t stilzwiegend van generatie op generatie bunt aover-edragen. Gin mense kent nog de oorsprong, maor ze zit ons wel vaste-eklonken in de genen. Authentieker kan ‘t neet waen. ’t Genot da’w deran belaeft bunt neet de doffe knallen of ‘t vlammende vuur. ’t Gezamenleke ‘belaeven’ door geet ‘t meer umme. De vreugde is zichtbaar in glimmende oogn en ’n gräöl op ‘t gezichte. Inderdaod: ons plezeer batert neet gauw met geweld deur ’t dak hen.

Zo zitte wiej in mekare; bliekbaar dus ok op economisch gebied. Wiej maakt mooie producten maor ‘t vermarkten kan, volgens de man dén ons wil verandern, wel wat baeter. In elks geval volgens zien uutleg van de regels veur succesvol handel drievm; wiej laot ons wegdrukken bie gebrek an ’n grote mond. Of ‘t woor is kan’k neet zeggen en as ’t wel zo is, dan is dat maor zo.

Gin mense, woor of e ok vandan kump, hooft zien inborst geweld an te doon umdat de rest van de weerld meer lawaai hef. Ik wete zeker dat niemand echt gelukkeg wodt as e zichzelf verloochent met onnatuurlek gedrag. Präötjes vult gin gaatjes, dat is ’n old spraekwoord. In de achttiende eeuw wodden ezeg: ‘dat bunt maor präötjes, en dat vult biej miej gin zakken en gin uutgeholde gaetjes’. Woorden helpt neet woor a’j daoden mot zeen.